الشيخ ناصر مكارم الشيرازي

79

اخلاق اسلامى در نهج البلاغه ( خطبه متقين ) ( فارسى )

اين دو عموم و خصوص مطلق است ، يعنى هر كسى كه جزو مقربين بود ، جزو ابرار است ؛ ولى چنين نيست كه هر كس جزو ابرار ( نيكان ) بود ، به مقام مقربين رسيده باشد ؛ گروه مقربين دسته‌اى خاص از مؤمنانند كه برنامه اعمال نيكان و ابرار شاهد و ناظرند . « 1 » و جمله معروف هم شاهد اين مطلب است كه « حسنات الأبرار سيئات المقرّبين » : « كارهاى نيك ابرار سيئه ( كارهاى غيرنيك ) مقربين است » . يعنى مقربين به چنان مقامى رسيده‌اند كه اگر اعمال نيك ابرار را انجام دهند ، گوئى سيئه‌اى مرتكب شده و بايد استغفار كنند ، يعنى اعمال آنها خالص‌تر و پرقيمت‌تر از اعمال ابرار بايد باشد . نشانه‌هاى ابرار در آيات و روايات نشانه‌هائى از آنها ذكر شده است كه به چندى از آنها اشاره مىكنيم : در سوره دهر ( الانسان ) ، « 2 » پنج نشانه براى آنها ذكر شده است كه عبارتند از : 1 - وفاء به نذر ( يُوفُونَ بِالنَّذْر ) . 2 - خوف از روزى كه عذابش فراگير است ) يَخَافُونَ يَوْماً كَانَ شَرُّهُ مُسْتَطِيراً . 3 - اطعام مسكين و يتيم و اسير ( وَ يُطْعِمُونَ الطَّعامَ عَلى حُبِّهِ « 3 » مِسْكِيناً وَ يَتِيماً وَ أَسِيراً ) . 4 - اخلاص إِنَّمَا نُطْعِمُكُمْ لِوَجْهِ اللهِ لَا نُرِيدُ مِنْكُمْ جَزَاءً وَلَا شُكُوراً .

--> ( 1 ) . تفسير نمونه ، جلد 26 ، صفحه 273 . ( 2 ) . سوره دهر ، آيات 8 تا 11 . ( 3 ) . على حبّه را اكثراً به خدا برگردانده اند ، يعنى اطعام طعام مى كنند بر محبت و دوستى خدا ولى بعضى مثل آنچه در تفسير نمونه است به طعام زده اند يعنى با اينكه طعام را دوست داشته و خود مى خواستند ، انفاق كردند ، و تقويت مىكند اين قول دوم را ايه بعدى كه اخلاص را مى فهماند ( يعنى على حبّه اگر به خدا بر گردد همان اخلاص را مى فهماند و مطلب آيه بعد تكرار مىشود نه جمله جديد ) . .